Ο άνθρωπος έχει την απόλυτη ικανότητα λόγω του μεγαλύτερου εγκεφάλου, απ’ όλα τα πρωτεύοντα όντα, να εκτελεί όλες τις νοητικές λειτουργείες ( από την ανώτερη μνήμη έως την γρηγορότερη μάθηση ) καλύτερα. Αυτή η ικανότητα που του επέτρεψε να λειτουργεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, λέγεται γενική νοημοσύνη.
Αυτό γίνεται γιατί οι νοητικές ικανότητες των ανθρώπων εξελίχθηκαν ως αποκρίσεις σε συγκεκριμένες περιβαλλοντικές προκλήσεις, αλλαγές ή ερεθίσματα. Έχουν δηλαδή προσαρμοσμένη νοημοσύνη και μνήμη, ανάλογα με τις προκλήσεις που δέχονται από το περιβάλλον.
Οι δυο αυτές ικανότητες γενική και προσαρμοσμένη νοημοσύνη του επέτρεψαν μ’ ένα καταπληκτικό τρόπο να λειτουργήσει ομαδικά, όσο κανένα άλλο είδος στον πλανήτη.
Οι λύκοι αλλά και άλλα ζώα έχουν αυτή την νοητική ικανότητα να πιάσουν ομαδικά το θήραμά τους, μόνο για να τραφούν και να επιβιώσουν. Οι άνθρωποι δρουν ομαδικά και γι’ αυτό αλλά και για την ψυχαγωγία και ευχαρίστησή τους . ( Ομαδικά παιχνίδια ).
Οι άνθρωποι δεν ήταν αλλά εξελήχθηκαν να είναι κοινωνικά όντα. Οι ανάγκες και οι δυσκολίες τους δίδαξαν να κοινωνικοποιηθούν. Έτσι εξηγείτε και ο μεγάλος εγκέφαλος άλλωστε, ο κοινωνικός νους. Αναπτύχθηκε λοιπόν η κοινωνική νοημοσύνη, που τονίζει τις ιδιαίτερες προκλήσεις από την γειτνίασή τους με άλλους, αντιμετωπίζοντας ένα σύνθετο κοινωνικό περιβάλλον, που απαιτεί διαρκείς συνεργασίες και ανταγωνισμούς.
Έτσι λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι τα άτομα που από την παιδική τους ηλικία, προπονούνται οργανωμένα και παίζουν ομαδικά παιχνίδια, αποκτούν μεγαλύτερο Κοινωνικό Νου από άλλα άτομα, γιατί πρέπει να βρίσκουν γρήγορες λύσεις συνεργασίας για την επιτυχία της ομάδας τους, ενώ υπάρχουν πάντα αντίξοες συνθήκες, από την πίεση που ασκούν οι αντίπαλοι.
Εξασκούνται να λειτουργούν μέσα σ’ ένα πλέγμα κοινωνικού δικτύου, καλλιεργώντας ταυτόχρονα με τις τεχνικές δεξιότητες και δεξιότητες όπως είναι η ενσυναίσθηση, η προνοητικότητα, η φαντασία, η υπομονή, η ανεκτικότητα κ.λ.π., αναπτύσσοντας σχέσεις μεταξύ συμπαικτών προς αμοιβαίο όφελος.
Ας αναλύσουμε την έννοια των σχέσεων μεταξύ των παιχτών μιας ομάδας και μάλιστα ποδοσφαιρικής.
Οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των παικτών μιας ομάδας, εξαρτώνται από τον αριθμό τους. Όσο περισσότεροι είναι τόσο περισσότερες γίνονται οι σχέσεις τους. Καθώς ο αριθμός των σχέσεων αυξάνεται εκθετικά με τον αριθμητικό μέγεθος της ομάδας, οι νοητικές ικανότητες του κάθε μέλους πρέπει να είναι ισχυρές για να συμβαδίζει με την πολυπλοκότητα αυτής της κοινωνικότητας.
Μεταξύ δυο ατόμων υπάρχει μια μόνο σχέση, μεταξύ τριών ατόμων υπάρχουν τρεις δυνατές σχέσεις , μεταξύ τεσσάρων έξι, μεταξύ πέντε ατόμων, δέκα κ.ο.κ
Μεταξύ πέντε παιχτών ή έξι παιχτών ενός ομαδικού παιχνιδιού, δημιουργούνται 10 και 15 σχέσεις αντίστοιχα. Η επικοινωνία και συνεργασία ή η διασυνδεσιμότητα μεταξύ τους, μπορεί να μην δημιουργεί τόσο μεγάλα προβλήματα στην αρμονική λειτουργεία της ομάδας.
Μια σχέση
Τρεις σχέσεις
Έξι σχέσεις
Δέκα Σχέσεις
Στο ποδόσφαιρο όμως μεταξύ 11 παιχτών, οι σχέσεις τους είναι 55. Εδώ λοιπόν δυσκολεύει η κατάσταση. Για να πραγματοποιηθούν άψογες και αρμονικές σχέσεις και συνεργασίες, απαιτούνται χαρακτηριστικά παιχτών, πολιτισμικής νοημοσύνης, όπου οι νοητικές λειτουργίες θα βασίζονται σε ένα διευρυμένο πλέγμα κοινωνικών δεξιοτήτων. Θα κατανοεί δηλαδή, ένα άτομο τα άλλα άτομα της ομάδας, θα συνεργάζεται μαζί τους, θα έχει αλτρουιστική συμπεριφορά, θα είναι υποχωρητικό, θα υπομένει και θα ανέχεται και όλα αυτά για το συμφέρον της ομάδας. Δεν θα κυριαρχεί, αλλά θα εντάσσει την προσωπικότητά του σαν μέλος συλλογικού σώματος. Θα αποδέχεται κανόνες και όρους για αυτή του την ένταξη. Θα διαθέτει τις δυνάμεις του στη δύναμη του ομαδικού σώματος. Στη μάχη αυτή ανάμεσα στο « εγώ » του και στο « ομαδικό όλον », νικητής θα είναι πάντα το δεύτερο.
Το παιχνίδι παίζεται από 11 παίχτες. Η ομάδα μπορεί να απαρτίζεται από 24 και πλέον ποδοσφαιριστές. Οι σχέσεις λοιπόν μεταξύ αυτών των παιχτών φτάνουν στον αριθμό 300 και πλέον. Το έργο και η προσπάθεια από το μέρος των προπονητών παραγόντων και ποδοσφαιριστών είναι μεγάλη, προκειμένου να μην διασαλευτούν αυτές οι σχέσεις και να λειτουργεί η ομάδα σαν ένας υγιής ζωντανός οργανισμός, με πρώτο μέλημα αυτή να αποκτήσει την δική της συνείδηση και τη δική της ταυτότητα. Από τα χαρακτηριστικά της ταυτότητας του κάθε παίχτη θα σχηματίζονται τα χαρακτηριστικά της ταυτότητας της ομάδας και η δυναμική της θα πρέπει να ξεπερνάει το άθροισμα της δυναμικής όλων των παιχτών.
Στο άλλο μας ραντεβού θα μιλήσουμε για συνήθειες παιχτικές και μη , θεμελιακές ή τοξικές που μπορούν να συμβάλουν στην θετική ή αρνητική απόδοση της ομάδας.
Καλυβιώτης Οδυσσέας
Γυμναστής
Προπονητής Ποδοσφαίρου
Απάντηση